ترامپ به جنگی گسترده و با خروجی ها و پیامدهای مدیریت نشده می اندیشد
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از خبرآنلاین، پس از آنکه وب سایت آکسیوس و وال استریت ژورنال گزارش هایی منتشر کردند از اینکه ژنرال دن کین فرمانده ارشد پنتاگون و مجری عملیات چکش نیمه علیه ایران با ترامپ درباره جنگ با ایران مخالفت کرده است واکنش تند رئیس جمهور آمریکا را به همراه داشت.
وبسایت خبری اکسیوس به نقل از منابع آگاه از گفتوگوهای داخلی دولت آمریکا گزارش داد که ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش ایالات متحده، دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا را به احتیاط در قبال اقدام نظامی علیه ایران ترغیب کرده است. بر اساس این گزارش، کین به ترامپ و دیگر مقامهای ارشد هشدار داده که یک کارزار نظامی علیه ایران میتواند خطرات جدی در پی داشته باشد و احتمال درگیر شدن آمریکا در یک مناقشه طولانیمدت را افزایش دهد. او همچنین گفته است سطح مخاطرات در ایران از عملیات اخیر آمریکا در ونزوئلا که به بازداشت نیکلاس مادورو منجر شد بالاتر است و هرگونه حمله ممکن است به تلفات قابل توجه نیروهای آمریکایی و تشدید تنش در سطح منطقه بیانجامد. اکسیوس به نقل از منابع خود مینویسد که ژنرال کین با اقدام نظامی به طور کامل مخالفت نکرده، اما یکی از منابع او را در موضوع ایران «جنگجوی اکراهدار» توصیف کرده است. منبع دیگری نیز گفته است که او در ارزیابی پیامدهای احتمالی و تعریف موفقیت در چنین سناریویی رویکردی واقعبینانه دارد.
ترامپ در پاسخ به این خبر در شبکه تروث سوشال نوشت: رازین کین یک مبارز بزرگ است و نماینده قدرتمندترین ارتش جهان به شمار میرود. او هرگز درباره انجام ندادن اقدام علیه ایران صحبت نکرده و حتی درباره «حملات محدود ساختگی» که دربارهشان خواندهام نیز سخنی نگفته است. او فقط یک چیز را میداند: اینکه چگونه پیروز شود و اگر به او دستور داده شود، در خط مقدم هدایت عملیات خواهد بود.
ترامپ ادعا کرد: «هر آنچه درباره جنگ احتمالی با ایران نوشته شده، نادرست و عامدانه غلط بوده است. این من هستم که تصمیم میگیرم. من ترجیح میدهم توافقی حاصل شود اما اگر توافقی صورت نگیرد، آن روز برای آن کشور و متاسفانه برای مردمش – که مردمی بزرگ و شگفتانگیز هستند – روز بسیار بدی خواهد بود، زیرا چنین چیزی هرگز نباید برای آنها رخ میداد.
توئیت ترامپ و تهدید علنی او علیه مردم ایران واکنش برخی تحلیلگران را به همراه داشت که در ادامه برخی از آن را میخوانید:
تبعات تلفات نیروی انسانی غیر نظامی ناشی از جنگ احتمالی متوجه ایران است
در همین باره مهدی مطهرنیا تحلیلگر مسائل بین الملل در شبکه ایکس نوشت: ترامپ می نویسد: «… هر آنچه در مورد جنگ احتمالی با ایران نوشته شده است، به اشتباه و عمداً نوشته شده است. من کسی هستم که تصمیم میگیرد، من ترجیح میدهم توافقی حاصل شود یا این که توافقی حاصل نشود، اما اگر به توافق نرسیم، روز بسیار بدی برای آن کشور و متأسفانه مردمش خواهد بود، زیرا آنها عالی و فوقالعاده هستند و چنین اتفاقی هرگز نباید برایشان میافتاد».
این بدان معنا است که وی به جنگی گسترده و با خروجی ها و پیامدهای مدیریت نشده می اندیشد. این نوعی اتمام حجت همراه با هشدار نیز تلقی می شود.
او از خروجی های خطرناک جنگ برای مردمان ایران با «تاسف»یاد می آورد، این از آن جهت برای جامعه هدف اصلی جمهوری اسلامی خطرناک است که وی در آستانه مذاکرات ژنو تلاش دارد تبعات تلفات نیروی انسانی غیر نظامی ناشی از جنگ احتمالی آینده را از هم اکنون متوجه نپذیرفتن شرایط وی در مذاکرات توسط جمهوری اسلامی بخواند.
این (تنها) جنگ رسانه ای متوجه مذاکرات ژنو نیست، بلکه نشان از این دارد که وی امید چندانی به مذاکره ندارد و از اکنون زمینه ساز گذار از تهدید به از جنگ محدود به جنگ گسترده باشد.
ما به چشم خودمان دیدهایم که کفش جلوی پایش جفت میشود!
احمد زیدآبادی با عنوان و برای مردمش! نوشت: ترامپ سرانجام مقداری صراحت و صداقت به خرج داد و در مورد برنامهاش برای رویارویی با ایران نوشت: “ترجیح من دستیابی به توافق است ولی اگر توافق نکنیم، آن روز برای این کشور و متأسفانه برای مردمش روز بسیار بدی خواهد بود، زیرا آنها مردمی بزرگ و شگفتانگیز هستند و چنین چیزی هرگز نباید برایشان اتفاق میافتاد!”
با این حساب، ترامپ شخصاً به ادعای کسانی که مدعیاند حملهٔ آمریکا فقط به نظام و مقامهای آن آسیب میرساند و برای مردم ایران نه فقط بد نمیشود که اسباب رهایی آنان را نیز فراهم میکند، مهر باطل زد!
البته این مدعیان به این سادگی از ادعای خود عقب نمینشینند و احتمالاً خواهند گفت، ترامپ با این حرفش دست به “عملیات فریب” زده و برخی دیگر هم چون مریدان شورمند آن مرادی که مدعی بودند کفشهایش جلوی پایش جفت میشود، خواهند گفت، خودش غلط کرده و چیز خورده که این مطلب را تکذیب کرده ما به چشم خودمان دیدهایم که کفش جلوی پایش جفت میشود!
پنجشنبهِ توافق یا جنگ؟
صابر گلعنبری کارشناس مسائل خاورمیانه و جهان عرب در کانال تلگرامی خود با عنوان «پنجشنبه توافق یا جنگ؟» نوشت:
فردا، پنجشنبه، دور سوم مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو در حالی برگزار میشود که میتوان آن را حساسترین و چهبسا سرنوشتسازترین دور مذاکراتی دانست.
این مذاکرات در فضایی نظامی و جنگی انجام میشود که در آن، آرایش جنگی آمریکا در منطقه تقریباً تکمیل شده است. از همین رو، میتوان پنجشنبه پیشِ رو را مرز باریکی میان توافق و جنگ و به عبارتی «آخرین پنجره باز دیپلماسی» قبل از یک درگیری نظامی خواند.
اکنون که نگاهها به نتیجه این مذاکرات دوخته شده، این پرسش مطرح است که چه خواهد شد؟
نخست باید گفت دو طرف شناختی نسبتاً خوب از خواستهها و شروط رسمی یکدیگر دارند، اما به نظر میرسد چنین شناختی از ذهنیت، روان و محاسبات هم وجود ندارد؛ و همین موضوع، کار را دشوارتر میکند.
تا این لحظه، زبان جنگ و درگیری همچنان بر منطق دیپلماسی و توافق میچربد و همان گونه که پیشتر نیز گفته شده، اعزام این حجم از ناوها و تجهیزات جنگی به منطقه، بیش از هر چیز معطوف به تصمیمی پیشینی برای جنگ است. اما این بدان معنا نیست که این تصمیم برای ترامپ غیرقابل عدول باشد؛ مشروط به آنکه هزینه این عقبنشینی، چیزی باشد که او بتواند آن را در قالب یک «پیروزی» به آمریکا و دنیا عرضه کند.
از این منظر، حتی اگر بزرگترین آرایش نظامی آمریکا در خاورمیانه پیرامون ایران از زمان حمله به عراق را صرفاً اقدامی تاکتیکی برای اعمال فشار حداکثری و امتیازگیری در میز مذاکرات بدانیم، باز هم بسیار بعید است که در صورت شکست مذاکرات، ترامپ بیسروصدا همه این جنگافزارها را از همان مسیری که آمدهاند، به آمریکا بازگرداند؛ گویی که «نه خانی آمده و نه خانی رفته».
چنین عقبنشینیای، هزینه سیاسی بسیار سنگینی برای ترامپِ خودشیفته دارد و با خلق و خوی او سازگار نیست. از همین رو، حتی اگر فرض کنیم که ترامپ چه از بیم پیامدهای غیرقابل پیشبینی جنگ و چه از مثمر ثمر نبودن فشار نظامی در واداشتن تهران به پذیرش خواستههایش در تنگنایی دشوار گرفتار شده باشد، باز هم به احتمال زیاد عقبنشینی آشکار را انتخاب نخواهد کرد و تحمل چنین نشانهای از ضعف را ندارد.
در چنین شرایطی، برای خروج از این وضعیت دو راه بیشتر ندارد: یا مذاکرات پنجشنبه به نتیجه و توافقی برسد که بتواند به او فرصت تصویرسازی بر مبنای «پیروزی خود» و «تسلیم تهران» بدهد. البته در این فرض نیز بعید است با یک توافق جامع مواجه باشیم و احتمالا نتیجه، توافقی چارچوبی و اولیه خواهد بود.
یا اینکه به اقدام نظامی متوسل شود. در اینجا پرسش اصلی آن است که این اقدام در چه سطح و با چه اهدافی صورت خواهد گرفت؟ آیا آنگونه که برخی منابع آمریکایی و اسرائیلی میگویند ابتدا حملهای محدود انجام میدهد تا جدیت خود را به طرف ایرانی نشان دهد و شاید تهران را به عقبنشینی وادارد؟ یا با چنین حملهای، در پی سنجش واکنش نظامی ایران است تا سپس به تدریج دامنه و شدت حملات را افزایش دهد؟
یا آنکه از همان ابتدا با حملاتی سنگین و گسترده کار را آغاز خواهد کرد؛ به این تصور که از این طریق پاسخ ایران را مهار و پیامدهای آن را کاهش دهد و کنترل کند.
اگر پست دیشب ترامپ در شبکه اجتماعیاش را در چارچوبی بدبینانه و بهعنوان بخشی از پازل جنگ ننگریم در نگاهی خوشبینانه حامل دو پیام روشن بود: یا توافقی مطلوب او شکل میگیرد که دستکم تصویری برنده از ان بسازد یا دستور حمله و آغاز جنگ صادر خواهد شد.
ناگفته هم نماند که واکنش سریع او به گزارش اکسیوس و دیگر رسانههای آمریکایی، و تکذیب مخالفت ژنرال دنیل کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، با جنگ، در وهله نخست مؤید این برداشت است که رویکرد غالب ترامپ در حال حاضر، حرکت به سمت جنگ است. به نظر میرسد او نگران آن بوده که انتشار چنین گزارشهایی، موضع مخالفان جنگ در آمریکا بهویژه در میان پایگاه حامیانش را تقویت کند.
در واقع، اگر ترامپ خود را اکنون در بنبست و مخمصمه میدید، نیازی به چنین واکنش شتابزدهای نداشت و حتی میتوانست از گزارشها درباره مخالفت ژنرال کین و دیگران، برای خروج آبرومندانه از این تنگنا بهرهبرداری کند.
نکته قابل تأمل دیگر در سخنان ترامپ آنجا بود که تهدید به «روز بسیار بدی برای آن کشور و متأسفانه برای مردمش» کرد. فارغ از این که او تا دیروز از کمک سخن میگفت و امروز با لحنی «متأسفانه» از روزی بسیار بد برای مردم ایران حرف میزند، این تهدید صرفا به معنای کشته شدن مردم نیست؛ بلکه احتمالا ناظر بر تصمیمی برای حمله به زیرساختهای ایران نیز هست که خود میتواند مصداقی دیگر از رقم خوردن «روز بسیار بد» برای مردم باشد.
اکنون باید دید در پنجشنبه ترامپ به توافقی دست مییابد که بتواند از آن تصویر پیروزی بسازد و بازگرداندن ناوهایش را توجیه کند، یا آنکه جنگی دیگر را شروع خواهد کرد.
