آمادهباش نفتی تهران/ کشتیهای ایران پُر از محموله شد
به گزارش اقتصاد آنلاین ، بازار جهانی نفت در روزهایی پرتنش و حساس به سر میبرد؛ همزمان با افزایش تنشهای تهران و واشنگتن و طرح دوباره سناریوی اختلال در تنگه هرمز، نشانههای یک آمادهباش گسترده صادراتی در خلیج فارس دیده میشود. دادههای رهگیری نفتکشها نشان میدهد ایران، عربستان و امارات به شکل محسوسی صادرات خود را افزایش دادهاند؛ اقدامی که بیش از آنکه اقتصادی باشد، رنگ و بوی پیشدستانه و ژئوپلیتیک دارد.
جهش صادرات نفت ایران؛ ۲.۲ میلیون بشکه در روز
در شرایطی که گمانهزنیها درباره احتمال تشدید تنش میان ایران و آمریکا بالا گرفته، صادرات نفت ایران در ماه فوریه به ۲.۲ میلیون بشکه در روز رسیده است؛ رقمی که حدود ۵۰ درصد بیشتر از میانگین سهماهه پیش از آن برآورد میشود.
این افزایش چشمگیر در بارگیری نفت خام و میعانات گازی، نشان میدهد تهران نیز همزمان با دیگر تولیدکنندگان منطقه، در حال اجرای یک استراتژی احتیاطی برای پیشگیری از هرگونه اختلال ناگهانی در جریان صادرات است.
بازار نفت چنین تحرکی را بهعنوان علامتی از آمادهسازی برای سناریوهای پرریسک ارزیابی میکند؛ سناریوهایی که میتوانند عرضه جهانی نفت را بهطور مستقیم تحت تأثیر قرار دهند.
رکوردشکنی عربستان و اوجگیری صادرات امارات
بر اساس دادههای شرکت رهگیری محمولههای انرژی کپلر، صادرات نفت عربستان در ماه جاری به حدود ۷ میلیون بشکه در روز رسیده که بالاترین سطح از سال ۲۰۲۳ تاکنون محسوب میشود.
همچنین صادرات نفت امارات متحده عربی نیز در فوریه در آستانه ثبت رکورد تاریخی ۳.۵ میلیون بشکه در روز قرار گرفته است.
این ارقام نشان میدهد تولیدکنندگان بزرگ حاشیه خلیج فارس در حال افزایش عرضه و نزدیکتر کردن نفت به بازارهای مصرف هستند تا در صورت بروز هرگونه تنش یا اختلال، شوک ناگهانی به بازار وارد نشود.
سایه سناریوی تنگه هرمز بر بازار جهانی
در هفتههای اخیر، مقامهای ایرانی هشدار دادهاند در صورت هرگونه اقدام نظامی علیه کشور، پاسخ متقابل خواهند داد. یکی از سناریوهای مطرحشده، احتمال محدود شدن عبور نفتکشها از تنگه هرمز است؛ آبراهی استراتژیک که حدود یکپنجم نفت دریایی جهان از آن عبور میکند.
هرگونه اختلال در این مسیر حیاتی میتواند بلافاصله خریداران و فروشندگان را تحت فشار قرار داده و قیمتها را با جهش ناگهانی مواجه کند. به همین دلیل، کشورهای تولیدکننده منطقه ترجیح دادهاند پیش از وقوع هر بحران احتمالی، صادرات خود را افزایش دهند و بخشی از نفت را به انبارها و بازارهای مقصد منتقل کنند.
مذاکرات ژنو و «گامهای احتیاطی» نفتی
در حالی که نمایندگان ایران و آمریکا سومین دور مذاکرات هستهای را در شهر ژنو برگزار کردهاند، تولیدکنندگان بزرگ منطقه منتظر نتیجه گفتوگوها نماندهاند و اجرای برنامههای اضطراری را آغاز کردهاند.
ریچارد برونز، مدیر بخش ژئوپلیتیک در شرکت مشاوره انرژی «اسپکتس»، این تحرکات را «گامهای احتیاطی» توصیف کرده است؛ اقداماتی برای اطمینان از اینکه شرکتهایی مانند آرامکوی عربستان حتی در صورت سرایت تنشهای سیاسی به بازار نفت، بتوانند عرضه به مشتریان را حفظ کنند.
کشورهای حاشیه خلیج فارس بهشدت به درآمدهای نفتی وابستهاند و هرگونه وقفه در صادرات میتواند تبعات اقتصادی گستردهای برای آنها داشته باشد. از این رو، تسریع صادرات را میتوان بخشی از راهبرد مدیریت ریسک دانست.
بازار در وضعیت آمادهباش راهبردی
ناظران بازار معتقدند آنچه امروز در خلیج فارس رخ میدهد، صرفاً افزایش عادی صادرات نیست؛ بلکه تکرار الگویی است که در بحرانهای پیشین نیز مشاهده شده است.
عربستان سال گذشته نیز در آستانه تشدید تنشهای منطقهای، صادرات خود را افزایش داده بود؛ هرچند اعلام کرد بشکههای اضافی به عرضه رسمی بازار افزوده نشده و بیشتر در قالب ذخیرهسازی یا انتقال به انبارها بوده است.
اکنون نیز همزمان با افزایش صادرات ایران، عربستان و امارات، بازار جهانی نفت وارد مرحلهای حساس شده است؛ مرحلهای که در آن تحرکات نفتکشها و آمار بارگیری، نشانههایی از یک آمادهباش گسترده ژئوپلیتیک را مخابره میکند.
به نظر میرسد بازیگران اصلی بازار نفت تلاش دارند پیش از هرگونه تحول ناگهانی، موقعیت خود را تثبیت کنند؛ اقدامی که میتواند مانع از وقوع یک شوک عرضه بزرگ شود، اما در عین حال نشان میدهد سایه بحران همچنان بر فراز خلیج فارس سنگینی میکند.
