جنگ ایران و آمریکا یک بازی ویدئویی نیست | ریسک هرگونه حمله بالاست
به گزارش اقتصادنیوز، درحالی که حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه به سطحی بیسابقه پس از جنگ عراق رسیده است، دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا در حال بررسی صدور دستور حملاتی تازه بر علیه ایران است. دولت او همزمان مذاکرات غیرمستقیم دیپلماتیک با تهران درباره برنامه هستهای را ادامه میدهد.
ریسک هرگونه حمله بالاست
جان هالتیوانگر در فارن پالیسی نوشت: اگرچه گستردگی این آرایش نظامی گزینههای قابل توجهی را در اختیار ترامپ قرار میدهد، اما ژنرال دن کِین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا و دیگر مقامات نظامی به او هشدار دادهاند که یک عملیات بزرگ و طولانیمدت علیه ایران با ریسکهای قابل توجهی همراه خواهد بود؛ از جمله احتمال تلفات نیروهای آمریکایی و متحدانشان.
خوشبینی یا انکار واقعیات؟
ترامپ که تلاش داشت گزارشها درباره هشدارهای کین را کماهمیت جلوه دهد، ۲۳ فوریه در شبکه اجتماعی خود نوشت: ژنرال دن کِین مانند همه ما ترجیح میدهد جنگی در کار نباشد، اما اگر تصمیم به اقدام نظامی علیه ایران گرفته شود، معتقد است که بهراحتی پیروز خواهیم شد.
با این حال، فرماندهان سابق ارتش آمریکا که با فارنپالیسی گفتوگو کردهاند نیز نسبت به ریسکهای احتمالی برای نیروهای آمریکایی و متحدان منطقهای در صورت صدور فرمان حمله ابراز نگرانی کردهاند.
جنگ سایبری و الکترونیک در دستور کار قرار دارد
جیمز استاوریدیس، فرمانده عالی پیشین نیروهای متحد ناتو میگوید: وقتی حملهای از پیش بهطور کامل علنی و قابل پیشبینی شده باشد، احتمال از دست دادن هواپیماها بهطور تصاعدی افزایش مییابد. به گفته او، هرچند پدافند هوایی ایران تا حد زیادی تضعیف شده، اما همچنان توانایی هدف قرار دادن هواپیماهای مهاجم را دارد؛ مگر آنکه این سامانهها بهصورت همزمان و کامل از کار انداخته شوند. او توضیح میدهد که این کار مستلزم ورود سامانههای بدون سرنشین در مرحله نخست، استفاده از حملات سایبری برای مختل کردن توان دفاعی، بهکارگیری هواپیماهای جنگ الکترونیک و استفاده از موشکهای ضدرادار برای نابودی سامانههای راداری است.
شانس یک مولفه تعیین کننده است
ترامپ در حالی گزینه حمله جدید به ایران را بررسی میکند که همچنان مدعی موفقیت عملیاتهای نظامی تیم در سال گذشته است. حملاتی چون چکش نیمهشب در ژوئن گذشته که به تأسیسات کلیدی هستهای صورت گرفت و همچنین عملیات ژانویه که به بازداشت رئیسجمهور ونزوئلا، نیکلاس مادورومنجر شد. همین موضوع این پرسش را مطرح میکند که در آستانه یک اقدام نظامی علیه ایران، آیا خود اطمینانی رئیسجمهور آمریکا، که همواره به نتایج این عملیاتها میبالد، بیش از حد نیست؟
ژنرال بازنشسته دیوید پترائوس، فرمانده پیشین نیروهای آمریکایی در عراق و افغانستان و رئیس اسبق سازمان سیا، معتقد است که ترامپ بسیار خوششانس بوده که عملیاتهای مهم نظامیاش در دوره دوم، تاکنون به تلفات قابل توجهی برای نیروهای آمریکایی منجر نشده است. او درباره عملیات بازداشت مادورو میگوید: این عملیات بسیار پرریسکتر از آن چیزی بود که مردم تصور میکنند.
عملیات ونزوئلا پر ریسکتر از تصور عمومی بود!
پترائوس که هنگام عملیات کشتن اسامه بنلادن فرمانده نیروهای آمریکایی در افغانستان بود، آن را از نزدیک دیده و میگوید عملیات مادورو واقعا بسیار بسیار پرخطر بوده است.
در جریان این عملیات ، یک بالگرد MH-47 شینوک که کماندوهای یگان دلتا را حمل میکرد، هدف آتش قرار گرفت. خلبان، که در طراحی عملیات نیز نقش داشت، سه بار از ناحیه پا هدف گلوله قرار گرفت و با دشواری بالگرد را در هوا نگه داشت. با اینحال با وجود جراحات و آسیب وارده به بالگرد، مأموریت انجام شد، اما این اتفاق نشاندهنده سطح خطری بود که نیروهای آمریکایی با آن روبهرو بودند.
پترائوس میگوید در این عملیات درگیریهای جدی مسلحانه رخ داده و بیش از ۳۰ نیروی ویژه کوبایی نیز کشته شدهاند. او میافزاید: به نوعی بله، ما خوششانس بودهایم.
این ژنرال هرچند نیروهای آمریکایی را بهترین در جهان در انجام چنین عملیاتهایی میداند، اما تأکید میکند که گاهی این شانس است که در موفقیت عملیاتی نقش دارد.
جنگ دوازده روزه
این ژنرال همچنین معتقد است که تجربه نکردن نقص فنی هوایی توسط آمریکا و اسرائیل بر فراز ایران در جریان جنگ ژوئن، شگفتآور است..
ژنرال بازنشسته بن هاجز، فرمانده پیشین ارتش آمریکا در اروپا نیز موفقیت عملیاتهای دوره دوم ترامپ را حاصل مهارت نیروها میداند، اما میگوید شانس خوب همیشه بخشی از هر عملیات نظامی است.
این یک بازی ویدئویی نیست
اکنون و در آستانه یک اقدام نظامی، پرسش اصلی این است که در صورت حمله به ایران، آیا بخت همچنان با ترامپ یار خواهد بود؟
گفته میشود ژنرال کین به ترامپ هشدار داده که عملیات احتمالی علیه ایران از عملیات بازداشت مادورو هم پیچیدهتر خواهد بود.
هاجز میگوید: حمله به ایران از بسیاری جهات، چه از نظر مقیاس و چه پیچیدگی کاملا متفاوت از عملیات علیه مادورو خواهد بود. هرگونه اقدام علیه ایران دشوار خواهد بود. او تأکید میکند که این تقابل یک بازی ویدئویی نیست.
ژنرال بازنشسته جوزف ووتل، فرمانده پیشین سنتکام نیز تأکید میکند که حملات آمریکا اجتنابناپذیر نیست و آرایش نظامی فعلی احتمالا تلاشی برای وادار کردن ایران به توافق است. با این حال، او هشدار میدهد که هر اقدام نظامی ریسکهایی را به همراه دارد، از جمله احتمال از دست دادن نیروها و تجهیزات.
ووتل میگوید: در چنین اقداماتی همیشه ریسک وجود دارد و نمیتوان همهچیز را کنترل کرد. نمیتوانید دشمن را کنترل کنید. دشمن هم در این معادله حق انتخاب دارد. کافی است یک بار خوششانس باشد؛ ما یک هواپیما از دست بدهیم یا یک خلبان پشت خطوط دشمن سقوط کند؛ اتفاقاتی که قطعا چالشبرانگیز خواهد بود و ما را ناچار به واکنش میکند.
هزینههای سیاسی برای ترامپ
تاریخ بارها نشان داده که کشته شدن نیروهای آمریکایی، چه در عملیاتهای محدود و چه در جنگهای گسترده، میتواند محبوبیت رئیسجمهور را بهشدت کاهش دهد و انتقادهای تند کنگره را در پی داشته باشد. ترامپ در حالی درباره گام بعدی تصمیم میگیرد که انتخابات میاندورهای در پیش است و نظرسنجیها نشان میدهد محبوبیت او کاهش یافته است.
پترائوس در پاسخ به این پرسش که یک عملیات ناموفق در ایران چه تأثیر سیاسیای خواهد داشت، میگوید: او در حال حاضر از نظر تاریخی محبوب نیست، اما همهچیز به شرایط بستگی دارد.
او با اشاره به تجربه جنگهای عراق و افغانستان میگوید که افکار عمومی آمریکا تا زمانی که احساس میکرد پیشرفتی حاصل میشود، از آن جنگها حمایت میکرد. اما پرسشهای کلیدی همواره این بوده است: این اقدام چقدر مهم است؟ منطق تصمیمگیری چه بوده؟ آیا تصمیم سنجیده به نظر میرسد؟ این عوامل در شکلگیری افکار عمومی بسیار تعیینکنندهاند.
نگرانی کنگره از ابهام در هدف نهایی حمله
یکی از نگرانیهای مطرحشده این است که دولت ترامپ هنوز بهروشنی مشخص نکرده هدف نهایی یا نقطه پایان هرگونه حمله احتمالی به ایران چیست؛ موضوعی که میتواند ریسک عملیات را افزایش دهد. هاجز میگوید: احتمال تلفات آمریکایی کاملا واقعی است و اینکه رئیسجمهور هدف راهبردی خود را بهروشنی مشخص نکرده، یک مشکل است.
ووتل نیز میگوید: من بهشدت نگرانم که وضعیت نهایی موردنظر ما چیست. این موارد اهمیت زیادی دارند و معیار سنجش موفقیت ما خواهند بود. بیان شفاف آنها ضروری است. مردم آمریکا باید بدانند اگر اقدام نظامی صورت میگیرد، درباره چیست و نتیجه موردنظر آن چه خواهد بود.
اهرم فشار نیروی نظامی برای توافق
ترامپ ابتدا در ژانویه و همزمان با موج اعتراضات و نا آرامیهای گسترده در ایران، تهدید به حمله کرد.با این وجود چندی بعد تهدید را به عدم دستیابی به توافق هستهای گره زد. واشنگتن امیدوار است که هر توافق احتمالی، برنامه موشکهای بالستیک ایران و حمایت تهران از گروههای نیابتی منطقه را نیز در بر بگیرد. تهران اعلام کرده حاضر است محدودیتهایی در فعالیتهای هستهای خود بپذیرد، اما درباره زرادخانه موشکی بالستیک چنین آمادگیای نشان نداده است.
پترائوس میگوید: بهنظر من ترامپ به ریسکهای احتمالی واقف است، بنابراین فکر میکنم واقعا به دنبال ترساندن ایران باشد. او در کتاب خود هم نوشته که قبل از هر مذاکرهای، تمام قدرتت را به طرف مقابل نشان بده تا حداکثر اهرم فشار را داشته باشی. در این مورد، گمان میکنم که او ترجیح میدهد به توافق برسد تا اینکه مجبور شود عملیات نظامی انجام دهد، اما احتمال دستیابی به توافق چندان بالا نیست.
حمله محدود یا عملیات گسترده؟
گزارشهای اخیر حاکی از آن است که ترامپ احتمالا ابتدا یک حمله محدود برای افزایش فشار در مذاکرات را صورت دهد. دور بعدی این مذاکرات قرار است ۲۶ فوریه در ژنو برگزار شود. مذاکراتی که اگر موفق نباشد، ممکن است حملهای بسیار گستردهتر با هدف کنار زدن مقامات ایران را مدنظر قرار دهد.
گفته میشود ژنرال کین هشدار داده که عملیات طولانیتر، بهدلیل فشار بر ذخایر مهمات و نبود حمایت متحدان منطقهای، ریسک بیشتری خواهد داشت. برخی کشورهای عربی نیز به واشنگتن اعلام کردهاند که اجازه استفاده از پایگاهها یا حریم هواییشان برای حمله به ایران را نخواهند داد.
با توجه به پیچیدگی شرایط، هاجز از کمبود بحث و بررسی در کنگره ابراز نگرانی کرده است. او میگوید کاخ سفید عملا تعهد خود برای در جریان گذاشتن کنگره را نادیده گرفته و نشانهای از تغییر این رویکرد دیده نمیشود.
هزینه هنگفت جنگ عراق و افغانستان
به گفته هاجز، آمریکا زمان پول و جانهای زیادی را در عراق و افغانستان صرف کرد، بیآنکه هیچ رئیسجمهوری بهروشنی برای کنگره توضیح دهد چرا این جنگها حیاتیاند. در نتیجه، حمایت مردمی کاهش یافت و هر دو جنگ، بهویژه افغانستان، با شکست پایان یافتند.
رئیسجمهور خطوط قرمز را تعیین میکند
در روز ۲۴ام فوریه وزیر خارجه آمریکا، مارکو روبیو و رئیس سازمان سیا، نشستی محرمانه درباره ایران برای قانونگذاران ارشد برگزار کردند، اما دموکراتها خواستار بحث عمومیتر هستند. چاک شومر، رهبر اقلیت سنا، از دولت ترامپ خواست تا درباره موضوعی به این حد مهم، استدلال خود را برای مردم آمریکا مطرح کند.
یکی از مقامات کاخ سفید در پاسخ به نگرانیها گفت: رئیسجمهور روشن کرده که ایران نمیتواند سلاح هستهای یا ظرفیت ساخت آن را داشته باشد و نباید اورانیوم غنیسازی کند.
او افزود: رئیسجمهور ترامپ در نهایت تعیین کننده خطوط قرمز مذاکرات خواهد بود. او بارها گفته که اگر نتوانیم به توافقی عادلانه و خوب برسیم، شرایط برای آنها بسیار دشوار خواهد بود. او در ادامه مدعی شد که چکش نیمهشب نشان داد که وقتی ترامپ از توافق میگویدیعنی کاملا جدی است.
