تهدید جدید علیه ایران/ پایگاه هوایی «مادر» در تیررس حمله احتمالی
به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از افکارنیوز، گزارشهای متعدد نشان میدهد که بیشترین استقرار تجهیزات نیروی هوایی آمریکا در روزهای اخیر و میانه شدت یافتن تنش با ایران نه پایگاه العدید در قطر که پایگاه موفق السلطی در اردن است، اما این به چه معناست؟
به دنبال شدت یافتن تنش نظامی ایران و آمریکا، گزارشها حاکیست که پایگاه موفق السلطی در اردن در هفتههای اخیر شاهد بیشترین نشست و برخاستهای هواگردهای نظامی آمریکایی بوده است.
اگرچه پایگاه العدید در قطر بزرگترین و مجهزترین پایگاه هوایی آمریکا در منطقه خلیج فارس است و در اوج تنشهای نظامی با ایران به عنوان «پایگاه مادر» و یا فرماندهی نیروی هوایی ایالات متحده معرفی میشود، اما ترافیک هوایی و تعداد نشست و برخاستهای هواگردهای نظامی نقطه دیگری را برجستهتر میکند؛ پایگاه هوایی موفق السلطی در اردن. اما چرا این پایگاه بیشترین تردد هواپیماهای نظامی آمریکا را به خود اختصاص داده و این موضوع و در میانه تشدید تنش نظامی با ایران به چه معناست؟
پایگاه هوایی موفق السلطی در اردن، یکی از کلیدیترین تأسیسات نظامی در منطقه خاورمیانه است که در سالهای اخیر به دلیل موقعیت جغرافیایی و امکانات پیشرفتهاش، نقش محوری در عملیات نظامی آمریکا ایفا کرده. این پایگاه که نام آن از خلبان اردنی موفق السلطی گرفته شده – که در جنگ ۱۹۶۶ با اسرائیل کشته شد – اکنون به عنوان یک نقطه محوری برای استقرار نیروهای هوایی آمریکا در مواجهه با تنشهای فزاینده با ایران تبدیل شده است. بر اساس گزارشهای معتبر مانند نیویورک تایمز و تصاویر ماهوارهای، آمریکا در فوریه ۲۰۲۶ بیش از ۶۰ هواپیمای جنگی را در این پایگاه مستقر کرده است.
مشخصات فنی و امکانات پایگاه موفق السلطی
پایگاه موفق السلطی در منطقه مرکزی اردن، نزدیک شهر ازرق و در حدود ۸۰۰ تا ۹۰۰ کیلومتری مرز غربی ایران واقع شده است. همچنین موفق السلطی در مسیر ارتباطی عربستان به اردن و نزدیک به مرزهای عربستان است که امکان پشتیبانی از این کشور را میسر میکند. پایگاه شامل باندهای پرواز طولانی (تا ۳۰۰۰ متر)، آشیانههای پیشرفته برای حفاظت از هواپیماها، سیستمهای راداری مدرن، و تأسیسات لجستیکی برای پشتیبانی از عملیات طولانیمدت است. از سال ۲۰۲۱، پنتاگون سرمایهگذاری سنگینی برای گسترش آن انجام داده و آن را تبدیل به یک “پایگاه دائمیتر” با تمرکز بر میزبانی هواپیماهای جنگی، پهپادها و سیستمهای دفاع هوایی مانند THAAD و Patriot کرده است. امکانات دیگر پایگاه شامل مراکز آموزشی مشترک با نیروی هوایی اردن، انبارهای سوخت و مهمات، و سیستمهای جنگ الکترونیک است. این پایگاه ظرفیت میزبانی بیش از ۱۰۰ هواپیما را دارد و در حال حاضر مجهز به سیستمهای دفاع موشکی برای مقابله با تهدیدات بالستیک است. علاوه بر این در روزهای اخیر چندین سامانه تاد و پاتریوت نیز در این پایگاه مستقر شده است.
تاریخچه پایگاه موفق السلطی
پایگاه موفق السلطی از دهه ۱۹۶۰ میلادی فعال بوده و در ابتدا برای نیروی هوایی سلطنتی اردن ساخته شد. از سال ۲۰۱۳، با درخواست دولت اردن، آمریکا نیروهای خود را برای امنیت مرزها و مقابله با تهدیدات شیمیایی سوریه مستقر کرد. این پایگاه در عملیات ائتلاف علیه داعش (۲۰۱۴-۲۰۱۹) نقش کلیدی داشت و میزبان هواپیماهای F-۱۵، A-۱۰ و پهپادهای MQ-۹ بود که هزاران مأموریت شناسایی و حمله را در خاک سوریه انجام دادند. از سال ۲۰۲۱، با امضای توافق همکاری دفاعی آمریکا و اردن، پایگاه به هاب اصلی برای چرخش نیروهای آمریکایی تبدیل شد و در عملیات دفاعی مانند رهگیری موشکهای ایرانی برضد اسرائیل در اکتبر ۲۰۲۴ مشارکت داشت.
نقش پایگاه موفق السلطی در تنشهای فعلی آمریکا و ایران
با اوجگیری تنشهای نظامی آمریکا و ایران در فوریه ۲۰۲۶ پایگاه موفق السلطی به عنوان “هاب کلیدی” برای برنامهریزی نظامی آمریکا برجسته شده است. دلایل اصلی این اهمیت عبارتند از: موقعیت دورتر از مرز ایران (که دفاع از آن را آسانتر میکند)، توافق دفاعی بلندمدت با اردن (که اجازه عملیات آزادانه را میدهد)، و ظرفیت برای میزبانی هواپیماهای پیشرفته بدون محدودیتهای سیاسی کشورهای حوزه خلیج فارس. در مقایسه با پایگاههای دیگر مانند الذفرا در امارات یا پرنس سلطان در عربستان، موفق السلطی کمتر در معرض تهدیدات دریایی ایران قرار دارد و میتواند به عنوان نقطه شروع عمل کند. تحلیلگران معتقدند که این پایگاه بخشی از استراتژی “ساخت نیروی هوایی لایهای” آمریکا است، جایی که هواپیماهای پنهانکار مانند F-۳۵ برای نفوذ اولیه و F-۱۵ برای حملات سنگین استفاده میشوند.
تعداد هواپیماهای مستقر در پایگاه موفق السلطی
بر اساس آخرین اطلاعات تا فوریه ۲۰۲۶، آمریکا بیش از ۶۰ جنگنده – سه برابر تعداد معمول – در موفق السلطی مستقر کرده است. این تعداد شامل ۲۴ فروند F-۱۵E Strike Eagle (برای حملات دوربرد)، تا ۳۰ فروند F-۳۵A Lightning II (پنهانکار برای نفوذ به دفاع هوایی)، هواپیماهای A-۱۰ Thunderbolt II (برای حمایت نزدیک)، ۶ فروند EA-۱۸G Growler (جنگ الکترونیک)، پهپادهای MQ-۹ Reaper، هلیکوپترها و سیستمهای دفاع هوایی مانند THAAD/Patriot است.
همچنین، حداقل ۶۸ هواپیمای ترابری (مانند C-۱۷) از یکشنبه در این پایگاه فرود آمدهاند تا تجهیزات و مهمات را تأمین کنند. تحلیلها نشان میدهد که این استقرار میتواند پایگاه را به مقر اصلی نیروی هوایی آمریکا برای حمله احتمالی به ایران تبدیل کند، زیرا هواپیماهای مستقر برای سرکوب دفاع هوایی طراحی شدهاند.
اگرچه اردن تأکید کرده که حریم هواییاش را برای حمله به ایران باز نخواهد کرد، اما سوابق اردن در جنگ ۱۲ روزه و همچنین میزان تجهیزات آمریکایی که در پایگاه هوایی موفق السلطی مستقر شده نشان میدهد که چندان نمیتوان روی این ادعاها حساب باز کرد.
