طوفانِ دلار در بهمن ماه | دلار ۱۷.۵۴ درصد بازدهی داشت، درهم ۱۵.۱۸ درصد
به گزارش اقتصادنیوز، بهمنماه برای بازار ارز، ماهِ پرچرخشِ «ریسک و خبر» بود؛ ماهی که در آن دلار از ۱۳۹ هزار و ۵۰۰ تومان در ابتدای ماه به ۱۶۳ هزار و ۹۸۰ تومان در انتهای ماه رسید و بازدهی ۱۷.۵۴ درصدی را ثبت کرد.
مطابق دادههای همین ماه، بالاترین نرخ دلار مربوط به روز ۹ بهمن با نرخ ۱۶۶ هزار و ۳۱۰ تومان بود و کمترین نرخ آن روز اول ماه ثبت شد. درهم امارات نیز در همین مسیر صعودی حرکت کرد؛ بهطوری که قیمت درهم در ابتدای ماه ۳۹ هزار و ۵۰۰ تومان و در انتهای ماه ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومان بود، بالاترین نرخ درهم آخر ماه ثبت شد و کمترین نرخ آن روز اول ماه بود و در نهایت بازدهی ۱۵.۱۸ درصدی را به نام خود زد.
این تصویر کلی نشان میدهد بازار ارز در بهمن، بیشتر از آنکه تابع عرضه و تقاضای واقعی باشد، تحت فرمان فضای سیاسی، سیگنالهای مذاکرهای و شوکهای خبری حرکت کرد؛ فضایی که واکنشها را نامتقارن کرد و باعث شد بازار با هر خبر مثبت عقبنشینی کند و با هر ابهام یا خبر منفی، سریع به مسیر افزایشی برگردد.
شروع ماه با «تعلیق تصمیم» و معاملات کمعمق
در یک بهمن بازار ارز روزی کمتحرک و محتاطانه را پشت سر گذاشت؛ روزی که تعطیلی تهران، تعطیلی بانکها و استمرار اختلال اینترنت، وزن معاملات را پایین آورد و کشف قیمت را سختتر کرد. هرچند شعب کشیک برخی صرافیها و بانکها فعال بودند، اما کندی تبادل اطلاعات و محدودیت دسترسی به کانالهای نرخدهی باعث شد بسیاری از معاملهگران در حاشیه بمانند و بازار بهجای حرکت طبیعی، در وضعیت «تعلیق تصمیم» بایستد؛ آرام در ظاهر، اما ناآرام در عمق انتظارات.
در همین روز، دلار آزاد پس از افت روز گذشته دوباره تحرکات صعودی را از سر گرفت و با افزایش حدود هزار و ۵۰۰ تومانی به کانال ۱۳۹ هزار تومان بازگشت و در جریان معاملات تا محدوده ۱۳۹ هزار و ۵۰۰ تومان پیش رفت و در میانه این کانال تثبیت شد.
فعالان بازار میگفتند این رشد بیشتر حاصل کاهش عرضه موثر در فضای تعطیل و کممعامله بازار است؛ یعنی دلار بالا رفت چون فروشنده کم بود، نه اینکه خریدارِ تازهای به شکل معنادار وارد شده باشد. در بازار درهم نیز نرخها چندروایتی بود و اگرچه در برخی منابع در بازه ۳۹ هزار و ۶۵۵ تا ۳۹ هزار و ۶۶۰ تومان دیده میشد، اما در مجموع ۳۹ هزار و ۵۰۰ تومان ملاک قرار گرفت.
۲ بهمن؛ بازار توافقی و «دو روایت از قیمت» زیر سایه قطعی اینترنت
در ۲ بهمن، تداوم قطعی اینترنت بینالملل و محدود شدن دسترسی به کانالهای نرخدهی هرات و درهم، سازوکار تعیین قیمت را از حالت لحظهای و شفاف خارج کرد و دلار آزاد بیش از هر زمان دیگری به شکل سنتی و توافقی و بر اساس دادوستد محدود شکل گرفت؛ وضعیتی که عمق بازار را کاهش میدهد و باعث میشود دامنه نوسانها نامنظم شود و حتی همزمان دو روایت از قیمت در بازار دیده شود.
در چنین فضایی، فعالان بازار گزارش میدادند که دلار در بازه کانال ۱۴۰ هزار تومان تا ۱۴۳ هزار تومان معامله میشد و این افزایش را بیشتر به کاهش عرضه موثر در بازار کممعامله نسبت میدادند. درهم نیز چندنرخی و روایتمحور بود؛ در منابع رسمی یک روایت و در کانالهای غیررسمی روایت دیگر، اما خط اصلی تحلیل یکسان بود: وقتی معاملات محدود میشود و مرجع نرخدهی از دسترس خارج است، کشف قیمت به توافقات محدود منتقل میشود و در نتیجه تغییرات کوچک عرضه و تقاضا، اثر قیمتی بزرگتری بر جا میگذارد.
۴ تا ۹ بهمن؛ هفته رالی و رکوردشکنی
در این هفته بازار ارز وارد فاز جهشهای سنگین و رکوردشکنی شد؛ هفتهای که به گفته روایتهای بازار، در پی افزایش تنشهای سیاسی و اقتصادی داخلی، نوسانات شدید و رکوردهای بیسابقه رقم خورد.
در این هفته، دلار آزاد از ۱۴۱ هزار و ۵۰۰ تومان در ابتدای هفته به ۱۶۲ هزار و ۴۹۰ تومان در پایان هفته رسید و بازدهی ۱۴.۸۳ درصدی را ثبت کرد و درهم امارات نیز از ۳۹ هزار و ۲۵۰ تومان به ۴۴ هزار و ۶۰۰ تومان رسید و بازدهی ۱۳.۶۳ درصدی داشت.
اوج هیجان این هفته در ۹ بهمن رقم خورد؛ جایی که دلار به ۱۶۶ هزار و ۳۱۰ تومان رسید و همین عدد بهعنوان سقف ماهانه دلار در بهمن ثبت شد.
۱۱ تا ۱۶ بهمن؛ سقوط، تکذیب، بازگشت/ بازار «سیاسیمحور» میماند
هفته منتهی به ۱۱ بهمن تا ۱۶ بهمن بازار بیش از آنکه تابع عرضه و تقاضای واقعی باشد، زیر سایه اخبار سیاسی حرکت کرد و پر از چرخشهای سریع، سقوط ناگهانی و بازگشتهای هیجانی بود.
در مجموعِ این هفته، دلار آزاد از نرخ ۱۶۳ هزار و ۶۶۰ تومان در ابتدای هفته به ۱۶۱ هزار و ۷۷۰ تومان در پایان هفته رسید و بازدهی منفی ۱.۱۵ درصدی ثبت کرد؛ اما نکته مهمتر دامنه نوسان بود: بالاترین نرخ دلار در هفته مربوط به شنبه ۱۱ بهمن با نرخ ۱۶۳ هزار و ۶۶۰ تومان بود و پایینترین نرخ نیز در دوشنبه ۱۳ بهمن با نرخ ۱۵۳ هزار و ۷۹۰ تومان ثبت شد.
درهم نیز در همین چارچوب حرکت کرد؛ بیشترین نرخ آن در روز شنبه ۴۵ هزار تومان و کمترین نرخ آن در روز سهشنبه ۴۲ هزار و ۷۰۰ تومان بود.
۱۸ تا ۲۹ بهمن؛ بازار در وضعیت «خبرمحور» و رفتوبرگشتهای سریع
در نیمه دوم ماه، بازار ارز بارها نشان داد که وارد فاز «خبرمحور» شده است؛ به این معنا که هر سیگنال مثبت از مذاکره، به کاهش قیمتها منجر میشود و هر خبر منفی یا حتی مبهم، دوباره تقاضای احتیاطی را فعال میکند.
نمونه روشن آن ۱۸ بهمن بود که دلار با کاهش به ۱۵۶ هزار و ۸۵۰ تومان رسید و درهم تا ۴۳ هزار و ۶۰۰ تومان پایین آمد؛ یا ۲۵ بهمن که خبر دور دوم گفتوگوهای ژنو باعث شد دلار تا ۱۵۸ هزار و ۴۸۰ تومان عقب بنشیند و سپس بخشی از مسیر را پس بگیرد. در روزهای ۲۶، ۲۷، ۲۸ و ۲۹ بهمن نیز بازار میان «انتظار» و «پوشش ریسک» نوسان کرد و در بسیاری از ساعات، نه فروشنده با قدرت ظاهر شد و نه خریدار جسارت ورود سنگین داشت.
پایان ماه؛ تثبیت در سطوح بالا و جمعبندی بازدهی
در ۳۰ بهمن و آخرین روز معاملاتی ماه، دلار با جهشی محسوس در کانال ۱۶۳ هزار تومان تثبیت شد و در نرخ ۱۶۳ هزار و ۹۸۰ تومان بسته شد؛ بازدهی ۱۷.۵۴ درصدی را ثبت کرد. درهم نیز در پایان ماه روی ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومان قرار گرفت و با توجه به نرخ ابتدای ماه ۳۹ هزار و ۵۰۰ تومان، بازدهی ۱۵.۱۸ درصدی را ثبت کرد.
تصویر نهایی بهمن این است: بازار بهرغم همه ریزشهای مقطعی، در نهایت با «قیمتگذاری ریسک» ماه را بست؛ یعنی تا زمانی که خروجی سیاسی روشن و قطعی نباشد، بازار تمایل دارد سطوح بالا را حفظ کند و کاهشها را بیشتر بهعنوان حرکتهای کوتاهمدت و واکنشی تجربه کند، نه یک روند نزولی پایدار.
دلار در مرز ۱۶۴ هزار تومان؛ شکست مقاومت یا بازگشت به کانال پایینتر؟
تحلیلگران بازار ارز معتقدند دلار پس از ثبت بازدهی ماهانه ۱۷.۵۴ درصدی و تثبیت در محدوده ۱۶۳ هزار و ۹۸۰ تومان، اکنون در یکی از حساسترین نقاط تکنیکال خود قرار گرفته است. به گفته آنها، محدوده حمایتی مهم دلار در بازه ۱۶۱ هزار تا ۱۶۱ هزار و ۵۰۰ تومان تعریف میشود؛ سطحی که طی روزهای اخیر چندین بار مانع از افت بیشتر قیمت شده و از منظر رفتاری نیز خریداران در آن فعالتر شدهاند. در صورت از دست رفتن این حمایت، احتمال اصلاح تا محدوده ۱۵۸ هزار تا ۱۵۹ هزار تومان وجود دارد؛ جایی که پیشتر کفهای میانمدت بازار شکل گرفته است.
در سوی مقابل، مقاومت کلیدی دلار در محدوده ۱۶۴ هزار تا ۱۶۶ هزار تومان قرار دارد. تحلیلگران میگویند عبور پایدار از این سطح میتواند بار دیگر مسیر حرکت به سمت سقف ماهانه ۱۶۶ هزار و ۳۱۰ تومان را فعال کند و حتی زمینه تست کانالهای بالاتر را فراهم آورد. با این حال، شرط این سناریو، تداوم تقاضای احتیاطی و عدم دریافت سیگنال قطعی کاهشی از مذاکرات سیاسی است.
از منظر بنیادی، سه عامل اصلی تعیینکننده مسیر دلار در کوتاهمدت خواهند بود: نخست، نتیجه و کیفیت سیگنالهای مذاکراتی؛ دوم، رفتار بازارساز و سطح عرضه رسمی؛ و سوم، وضعیت درهم بهعنوان شاخص پیشنگر. در صورتی که فضای ابهام سیاسی ادامه یابد، سناریوی نوسان در سطوح بالا تقویت میشود؛ اما اگر خبر مثبت و ملموسی از کاهش تنشها منتشر شود، بازار میتواند وارد فاز اصلاح کوتاهمدت شود.
درهم در کانال ۴۵ هزار تومان؛ تثبیت بالای حمایت یا بازگشت به کفهای میانی؟
درهم امارات که ماه را با نرخ ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومان به پایان رسانده، از نگاه تحلیلگران اکنون بهعنوان قطبنمای بازار تهران عمل میکند. به باور آنها، حمایت مهم درهم در محدوده ۴۴ هزار تا ۴۴ هزار و ۳۰۰ تومان قرار دارد؛ سطحی که در هفتههای اخیر بارها مانع ریزش عمیقتر شده است. شکست این محدوده میتواند قیمت را به سمت ۴۳ هزار و ۶۰۰ تومان هدایت کند؛ سطحی که پیشتر بهعنوان کف واکنشی عمل کرده است.
در مقابل، مقاومت کلیدی درهم در محدوده ۴۵ هزار و ۷۰۰ تا ۴۶ هزار تومان تعریف میشود. عبور پایدار از این سطح، میتواند سیگنال افزایشی جدیدی به بازار دلار مخابره کند و احتمال حرکت دلار به سمت سقفهای بالاتر را تقویت نماید. تحلیلگران تاکید دارند که درهم معمولاً پیش از دلار تغییر فاز میدهد و بنابراین تثبیت آن بالای ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومان، میتواند به معنای ادامه فشار تقاضا در بازار باشد.
از منظر عوامل اثرگذار، جریان حوالههای تجاری، تقاضای منطقهای و انتظارات سیاسی سه محرک اصلی درهم هستند. اگر تقاضای تجاری تقویت شود یا سیگنال منفی سیاسی مخابره گردد، احتمال شکست مقاومتها افزایش مییابد. اما در صورت کاهش ریسک ژئوپلیتیک و مدیریت عرضه حوالهای، درهم میتواند وارد فاز نوسان خنثی یا اصلاحی شود. به طور کلی، مسیر کوتاهمدت درهم همچنان وابسته به شدت و جهت اخبار سیاسی و رفتار تقاضای احتیاطی در بازار داخلی است.
