فردریک وایزمن مستندساز برجسته آمریکایی در سن ۹۶ سالگی درگذشت
فردریک وایزمن، مستندساز تاثیرگذار و نوآور آمریکایی که با آثار مشاهدهگرایانه خود درباره نهادهای عمومی جامعه مباحث اخلاقی و اجتماعی مهمی را مطرح کرد، در سن ۹۶ سالگی درگذشت. خبر درگذشت او توسط شرکت Zipporah Films که وایزمن خود در سال ۱۹۷۱ تاسیس کرد، چنین اعلام شده است:
فردریک وایزمن طی شش دهه فعالیت، مجموعهای کمنظیر از مستندهای اجتماعی درباره نهادهای معاصر و تجربه انسانها، عمدتا در آمریکا و فرانسه، خلق کرد.
محل دقیق فوت وایزمن مشخص نیست اما او کمبریج (ایالت ماساچوست)، نورتپورت (ایالت مین) و پاریس را خانه خود میدانست.وایزمن در ابتدا استاد حقوق بود اما پس از ساخت اولین فیلم خود یعنی Titicut Follies در سال ۱۹۶۷ که بیرحمیهای بیمارستان روانی بریجواتر را افشا کرد، به طور جدی وارد سینما شد. مقامات ایالت ماساچوست علیه او شکایت کردند و این فیلم به مدت بیست سال توقیف شد. او در سال ۲۰۱۶ جایزه اسکار افتخاری دریافت کرد و در همان مراسم گفت:
آنچه مرا تا امروز نگه داشته، ماجراجویی و سرگرمی این کار است. همچنین کار مداوم مرا به خیابان و مکانهایی که دوستشان دارم میکشاند.
در طول پنجاه سال فعالیت، وایزمن تقریبا سالانه یک مستند ساخته است. پنجاهمین فیلم او با نام Menus Plaisirs — Les Troisgros در جشنواره ونیز ۲۰۲۳ به نمایش درآمد. سبک مشاهدهگرای او که دوربین را بیصدا و بیدخل و تصرف در نهادها قرار میداد، تاثیر بزرگی بر سینمای مستند داشت. وایزمن صدای مصاحبه، موسیقی یا روایت را حذف میکرد و اجازه میداد تصاویر خود سخن بگویند. او معتقد بود که باید واقعیت را بدون پیشداوری و قضاوت به تصویر بکشد و علاقه داشت انسانها را در بستر ساختارهای اجتماعی بررسی کند.
تعدادی از مستندهای مهم او که جنجالبرانگیز یا تاثیرگذار شدند عبارتند از:
Law and Order (۱۹۶۹)
High School (۱۹۶۹)
Hospital (۱۹۷۰)
Juvenile Court (۱۹۷۳)
Welfare (۱۹۷۵)
Public Housing (۱۹۹۷)
وایزمن سه جایزه امی و یک جایزه «پیبادی» دریافت کرد. بخش زیادی از مستندهای او برای شبکه PBS ساخته شده است و اغلب آغازگر فصلهای این شبکه بودند. وایزمن مسائل سلامت، مرگ و زندگی اجتماعی را در آثاری چون Deaf – Blind – Multi-Handicapped و Near Death هم کاوش کرد و برای فیلم Near Death در جشنواره برلین جایزه گرفت.
او همچنین با مستندهایی چون La Danse درباره باله اپرای پاریس و National Gallery در لندن، تصاویر مثبتتری به مخاطب ارائه داد. وایزمن با نگاهی انتقادی اما منصفانه به همه ابعاد رفتار انسانی توجه داشت. او تاکید میکرد که هدفش فقط افشای زشتیها نیست و مهربانی و رفتارهای خوب انسانها را هم نشان میدهد.
وایزمن تا پایان عمر فعال بود و در مصاحبهای در سال ۲۰۲۳ گفته بود قصد بازنشستگی ندارد:
روال من کار کردن است و همین کار کردن به من انگیزه میدهد.
همسر او در سال ۲۰۲۱ درگذشت و از وایزمن دو پسر، سه نوه و همکاری به نام کارن کانیسک به یادگار مانده است. خانواده او در ادامه درگذشت او برای زنده نگهداشتن یادش خواستار حمایت مردم از شبکه PBS یا کتابفروشیهای مستقل شدهاند.
