سقوط تریلیوندلاری سهام فناوری؛ هوش مصنوعی چگونه کسبوکارها را به لرزه انداخت؟
به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از بلومبرگ، موج ریزشی که در بازارهای سهام و اعتبار در حال گسترش است، با نگرانی از این موضوع آغاز شد که هوش مصنوعی در آستانه جایگزینی مدلهای کسبوکار بخش وسیعی از شرکتها قرار دارد.
در نتیجه این نگرانی، صدها میلیارد دلار از ارزش سهام، اوراق قرضه و وامهای شرکتهای بزرگ و کوچک در سراسر سیلیکونولی از بین رفت و سهام شرکتهای نرمافزاری در کانون این سقوط قرار گرفتند.
جرقه اولیه فروش گسترده در بازارها
جرقه این موج فروش، انتشار ابزار جدیدی برای فعالیتهای حقوقی از سوی استارتاپ هوش مصنوعی «انتروپیک» بود؛ اقدامی که بهعنوان نشانهای جدی از توان بالقوه هوش مصنوعی برای تغییر جهان تلقی شد.
در سه سالی که از ورود «چتجیپیتی» به جریان اصلی گذشته، بارها شاهد فروشهای ناشی از هیجان یا ترس مرتبط با هوش مصنوعی بودهایم، اما هیچیک با موجی که این هفته بازارهای سهام و اعتبار را دربر گرفته، قابل مقایسه نیست.
از یک سو، سرعت و گستردگی این ریزش بیسابقه است. تنها در بازه دو روز، صدها میلیارد دلار از ارزش سهام، اوراق قرضه و وامهای شرکتهای کوچک و بزرگ در سراسر سیلیکونولی محو شد. سهام نرمافزاری در مرکز این بحران قرار داشت، بهطوری که ارزش سهام ردیابیشده در یک صندوق قابل معامله «آیشیرز» طی هفت روز گذشته نزدیک به یک تریلیون دلار کاهش یافته است.
از سوی دیگر، برخلاف بسیاری از سقوطهای پیشین، این ضربه نه از ترس شکلگیری حباب، بلکه از نگرانی نسبت به نزدیک بودن جایگزینی مدلهای کسبوکار طیف گستردهای از شرکتها توسط هوش مصنوعی ناشی شد؛ همان هشداری که بدبینان سالهاست درباره آن صحبت میکنند.
تغییر بنیادین مدلهای کسبوکار
مایکل اورورک، استراتژیست ارشد بازار در شرکت «جونزتریدینگ»، میگوید: «بهنظر من این واکنش بیشازحد نیست. دو سال است که درباره تغییر جهان توسط هوش مصنوعی و چندنسلی بودن این فناوری صحبت میکنیم. در هفتههای اخیر، نشانههای عملی آن را دیدهایم.»
جرقه این تحولات در ظاهر چندان مهم بهنظر نمیرسید: استارتاپ هوش مصنوعی «انتروپیک» ابزار جدیدی برای کارهای حقوقی مانند بررسی قراردادها منتشر کرد. این محصول بهتنهایی هنوز یک تحول بنیادین تلقی نمیشود، اما پس از سالی که ابزارهای کدنویسی این شرکت به دگرگونی توسعه نرمافزار کمک کردند، این اطلاعیه چهارپاراگرافی با جدیت بسیار زیادی مورد توجه قرار گرفت.
جکسون ادر، تحلیلگر شرکت «کیبنک»، در یادداشتی نوشت: «اگر امروز فناوری حقوقی است، فردا میتواند فروش، بازاریابی یا امور مالی باشد.»
نگرانی سرمایهگذاران از فرسودگی برندگان هوش مصنوعی
بر نگرانی سرمایهگذاران افزوده شده، چراکه حتی شرکتهایی که همواره بهعنوان برندگان اصلی رونق هوش مصنوعی شناخته میشدند، نشانههایی از خستگی بروز دادهاند. شرکت «آلفابت» در گزارش درآمدی خود اعلام کرد هزینههای سرمایهای مرتبط با هوش مصنوعی بیش از انتظار خواهد بود و «آرم هولدینگز» نیز پیشبینی درآمدی پایینتر از انتظارات ارائه داد. هر دو سهم در معاملات پس از ساعات رسمی سقوط کردند.
گیل لوریا، مدیرعامل بخش تحقیقاتی شرکت «دی.ای. دیویدسون»، گفت: «ما با فروش سهام نرمافزاری شروع کردیم و حالا همهچیز در حال فروش است.» او افزود: «این روند خودتقویتکننده است؛ وقتی سهام بهاندازه کافی سقوط میکند، شتاب منفی ایجاد میشود و دیگران هم اقدام به فروش میکنند.»
برندگان و بازندگان بحران
این سقوط محدود به شرکتهای فهرستشده در آمریکا نیست. سهام شرکتهایی مانند «گروه بورس لندن»، «تاتا کنسالتنسی سرویسز» و «اینفوسیس» نیز این هفته بهدلیل نگرانی از جایگزینی توسط هوش مصنوعی کاهش یافته است.
دامنه این بحران به حامیان مالی والاستریت نیز گسترش یافته؛ از وامدهندگان گرفته تا مالکان سهام خصوصی که شرکتهای نرمافزاری همواره اهداف محبوب آنها بودهاند. بیش از ۱۷.۷ میلیارد دلار از وامهای شرکتهای فناوری آمریکایی در یک شاخص بلومبرگ طی چهار هفته گذشته به سطح معاملات بحرانی سقوط کرده است.
گسترش ریزش به بازارهای آسیایی
روز پنجشنبه، زیانها در آسیا تشدید شد؛ بهطوری که افت سهام شرکت «سامسونگ الکترونیکس» کره جنوبی، شاخصی را که بهترین عملکرد جهانی را داشت، پایین کشید. بازار فناوریمحور تایوان نیز کاهش یافت و هشدار فروش شرکت «آرم» بر سهام «سافتبانک» در توکیو، که مالک عمده آن است، فشار وارد کرد.
در بسیاری از جهات، این اضطراب همچنان جنبه فرضی دارد. برای مثال، شرکتهای بزرگ نرمافزاری مانند «سرویسناو» و «سیلزفورس» هنوز گزارش درآمدی ضعیفی ارائه نکردهاند یا به والاستریت نگفتهاند که هوش مصنوعی باعث از دست دادن مشتریانشان شده است.
شرکتهای نرمافزاری در سالهای اخیر سرمایهگذاری زیادی روی توسعه ابزارهای هوش مصنوعی خود انجام دادهاند و عموماً وعده استفاده ایمن از هوش مصنوعی با تکیه بر دادههای مشتریان موجود در سیستمهایشان را دادهاند. با این حال، بسیاری از فروشندگان تاکنون نتایج ناامیدکنندهای گزارش کردهاند. شرکت «مایکروسافت» هفته گذشته اعلام کرد ابزار «کوپایلوت» آن ۱۵ میلیون کاربر پولی دارد؛ رقمی بسیار ناچیز در مقایسه با صدها میلیون کاربر این شرکت.
تحولات اخیر این شبح را زنده کرده است که رهبران هوش مصنوعی بتوانند از بازیگران تثبیتشده صنعت در نوآوری پیشی بگیرند و ترس اصلی این است که این تسویهحساب زودتر از آنچه انتظار میرفت رخ دهد.
بازتعریف برندگان و بازندگان آینده
دک مالارکی، مدیرعامل شرکت «اسالسی منیجمنت»، گفت: «سال جالبی در پیش است. آنچه اکنون میبینیم، مراحل اولیه بازچینی موقعیتهاست؛ اینکه چه کسانی برنده خواهند بود، چه کسانی بازنده و چه شرکتهایی در این مسیر آسیبپذیرترند.»
