جامعه از مذاکره انتظار معجزه نداشته باشد/ کشورهای منطقه دنبال زدوبند با آمریکا هستند
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از جماران، حسن بهشتیپور با اشاره به خوشبینیها نسبت به دور جدید مذاکرات ایران و آمریکا، اظهار کرد: ما در یک جنگ شناختی قرار داریم و کسانی که پیش از این تبلیغ میکردند که قرار است جنگ نظامی دیگری آغاز شود، در حقیقت میخواستند بدون شلیک یک گلوله، فضایی سنگین و پر از وحشت را ایجاد کنند تا مردم و مسئولین تسلیم شوند. پس از جنگ ۱۲ روزه نیز دیدیم حتی بسیاری از کارشناسان داخلی تحت تأثیر فضای سنگین رسانهای، این طور تحلیل میکردند که اسرائیل منتظر است رویدادهای آیینی ایران اعم از محرم و صفر تمام شود تا دوباره به ایران حمله کند. چنین اتفاقی رخ نداد و این نشان میدهد دشمن با پمپاژ حجم وسیع اطلاعات از طریق ماهوارهها و شبکههای اجتماعی، طرز فکر و ادراک مردم و مسئولین ما را مدیریت میکند.
وی افزود: با در نظر گرفتن این مقدمه مهم، باید شرایط کنونی را تحلیل کرد. امروز نیز غربیها تبلیغ میکنند که در نتیجه اعزام ناوهای آمریکایی به منطقه و تهدید جمهوری اسلامی به شروع جنگی دیگر، موفق شدهاند ایران را به پای میز مذاکره بکشانند. یعنی در حقیقت میخواهند این طور به افکار عمومی القاء کنند که ایران از موضع ضعف وارد مذاکره شده است. در حالیکه مذاکره، صرفا یک راهحل و ابزار است که ایران آن را به کار گرفته و در موقعیت کنونی، مهمترین کارکرد آن جلوگیری از افزایش تنشها بین ایران و آمریکا و وقوع جنگی دیگر است و سپس اگر مقدور بود، تحریمها نیز به تدریج لغو خواهد شد. نباید فراموش کنیم که هزار ساعت مذاکره ولو بیحاصل، بهتر از یک ساعت جنگ است.
این تحلیلگر مسائل بینالملل با بیان اینکه نباید جامعه انتظار معجزه از مذاکرات داشته باشد، عنوان کرد: یکی از مشکلاتی که برای برجام ایجاد شد نیز همین نگاه افراط و تفریط به آن بود؛ عدهای مکررا این توافق را وادادگی در برابر دشمن عنوان میکردند و عدهای دیگر سعی داشتند این طور به جامعه القاء کنند که برجام تمام مشکلات کشور را حل خواهد کرد. لذا امروز باید واقعبینانه به مردم بگوییم که دور جدید مذاکرات صرفا میتواند به مدیریت بحران و حل تدریجی مشکلات کمک کند.
بهشتیپور با اشاره به اینکه رسانهها سعی دارند این طور القاء کنند که فرمت و محتوای مذاکرات روزهای آتی تفاوتی با ۵ دور مذاکره غیرمستقیم انجامشده در بهار امسال ندارد، گفت: به نظر من علیرغم این القائات رسانهای، واقعیت چیز دیگری است و قرائن و شواهد موجود نشان میدهد این طور نیست که حاکمیت تصمیم داشته باشد همان کارهایی که در ۵ دور مذاکره قبلی انجام داده را مجددا تکرار کند. در طی ۸ ماه اخیر، هم در ایران، هم در منطقه و هم در سیاستهای آمریکا تحولاتی ایجاد شده که نشان میدهد دور جدید مذاکرات علیرغم دارا بودن شباهتهایی به مذاکرات بهار امسال، تفاوتهای زیادی با آن خواهد داشت.
وی ادامه داد: به عنوان مثال، قبلا موضوع مذاکرات صرفا بر مسائل هستهای متمرکز بود، اما اکنون با بمباران مراکز هستهای ایران، تحولی بزرگ در این زمینه رخ داده است. در مذاکرات قبلی، توان هستهای ایران قابل مقایسه با امروز نبود. به علاوه، به نظر میرسد که طرفین در دستور کار مذاکراتی خود نیز تفاوتهایی را ایجاد کردهاند. آمریکا قبلا ۴ شرط شامل تعیینتکلیف ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده، تعطیلی کامل برنامه هستهای، عدم مداخله ایران در مسائل منطقهای و کاهش برد موشکها را اعلام کرده بود و به نظر میرسد حتما اکنون آمریکا پذیرفته که به جای دیکتهکردن این شروط، در مورد آنها مذاکره کند، زیرا بعید است ایران این شروط را به صورت دیکتهشده بپذیرد. بنابراین، حتما تغییراتی در موضوع مذاکرات داده شده تا طرفین بتوانند گامهای اولیه را بردارند و به چهارچوبی برای مذاکرات جدی و حصول توافق برسند.
این تحلیلگر مسائل بینالملل با اشاره به راهحلهای موجود برای حل گره روابط ایران و آمریکا، بیان کرد: مثلا یکی از راهحلهای ممکن، این است که ایران بپذیرد به مدت چند سال و به صورت داوطلبانه، غنیسازی را تعلیق کند. یا راهحل دیگر این است که یک بانک سوخت هستهای در یکی از کشورهای اطراف ایجاد شود تا کشورهایی نظیر ایران، عربستان، ترکیه، امارات و مصر بتوانند سوخت هستهای مورد نیاز خود را از آن تامین کنند. در مورد اینکه غنیسازی برای تأمین سوخت این بانک در کدام کشور باید انجام شود نیز میتوان مذاکره کرد. اگر چنین همکاریای بین کشورهای منطقه شکل گیرد و بالاترین سطوح اعتماد بین آنها ایجاد گردد، بحث مداخلات منطقهای ایران نیز بلاموضوع میشود.
بهشتیپور همچنین با اشاره به اینکه طبق اخبار منتشرشده، ظاهرا ایران با حضور کشورهای منطقه در مذاکرات خود با آمریکا مخالفت کرده است، افزود: البته ما هنوز مطمئن نیستیم که مخالفت طرف ایرانی منجر به حذف کشورهای منطقه از مذاکرات ایران و آمریکا شده باشد. اما حتی اگر چنین باشد هم قابل درک است، زیرا ایران میداند مشکل اصلیاش با آمریکاست و لذا میخواهد ابتدا مشکل خود را با آن حل کند و سپس با سایر کشورها وارد گفتوگو شود.
وی اضافه کرد: کشورهای منطقه هر کدام منافع خاص خود را دارند و به دنبال زدوبند با آمریکا در زمینههای مختلف هستند. لذا ممکن بود حضور آنها در مذاکرات ایران و آمریکا، باعث شود ایران را وجهالمصالحه مسائل خود با آمریکا قرار دهند و در نقش پلیس خوب و بد بازی کنند و در موضوعات مختلف انقلت بیاورند. طبیعتا توافق با طرف اصلی، بسیار سادهتر از توافق با چندین طرف مختلف است که هر کدام اهداف خاص خود را دنبال میکنند و روابطشان با آمریکا، بسیار بهتر از ارتباطاتشان با ایران است. لذا این منطقی است که ایران بخواهد ابتدا مشکل خود با آمریکا را حل کند و صرفا به بررسی همکاری منطقهای در زمینههای امنیتی، هستهای و… بپردازد.
